Dialog 1
| A |
Maayong buntag
kaninyo. Ako si Jessie. Ako ang inyong maestra.
(Good morning to you. I'm Jessie.
I'm your teacher) |
| B |
Maayong buntag
usab kanimo. Ako si Tess.
(Good morning to you, too. I'm Tess.) |
| A |
Ug kinsa man
siya? (And who is she?) |
| C |
Ako si Ruby
(I'm Ruby) |
| A |
Kumusta man
kamo? (How are you both?) |
| B |
Maayo man.
Ikaw? (We're fine. And you?) |
| A |
Maayo man usab.
( I'm fine, too.) |
| |
Taga-asa diay
kamo? (Where are you from?) |
| B |
Taga-Batangas
ako. Tagalog ako. (I'm from Batangas. I'm Tagalog) |
| C |
Ako taga-Iloilo.
Ilongo ako. (I'm from Iloilo. I'am an Ilonga) |
| A |
Unsay inyong
trabaho? (What do you do?) |
| B |
Research assistant
ako sa Unibersidad sa Pilipinas
(I'm a research assistant at the University
of the Philippines) |
| C |
Ako, propesor
sa U.P. (I'm a professor at U.P.) |
| A |
Nganong gusto
man mong magtuon ug Cebuano?
(Why do you want to study Cebuano?) |
| B |
Kinahanglan
namo kini sa among reserts.
(We need it for our research.) |
| A |
Kanus-a man
kita magsugod? (When do we start?) |
| B |
Mahimo ba sa
Martes? (Will Tuesday be okay?) |
| C |
Unsa mang orasa?
(At what time?) |
| B |
Mga ala-una
o alas dos sa hapon, kon mahimo. |
| |
(About one
or two o'clock in the afternoon, if it's okay with you.). |
| A |
O sige, magkita
kita sa Martes. (Okay, we'll see each other on Tuesday) |
2.a Personal Pronouns in Cebuano
| |
Case |
Nominative
/inclitic |
Directional
/locative |
Genetive 1 |
Gen. 2 |
| Number |
Person |
|
|
|
|
| Singular |
First |
ako/ko |
kanako |
ako + ng |
nako |
| |
Second |
ikaw/ka |
kanimo |
imo + ng |
nimo |
| |
Third |
siya |
kaniya |
iya + ng |
niya |
| |
|
|
|
|
|
| Dual |
Ako ug ikaw |
kita/ta |
kanato |
ato + ng |
nato |
| |
Ako ug siya |
kami/mi |
kanamo |
amo + ng |
namo |
| |
ikaw ug siya |
kamo/mo |
kaninyo |
inyo + ng |
ninyo |
| |
siya ug siya |
sila |
kanila |
ila + ng |
nila |
| |
|
|
|
|
|
| Plural |
Ako ug kamo |
kita |
kanato |
ato + ng |
nato |
| |
Ako ug sila |
kami |
kanamo |
amo + ng |
namo |
| |
Ikaw ug sila |
kamo |
kaninyo |
inyo + ng |
ninyo |
| |
Sila ug sila |
sila |
kanila |
ila + ng |
nila |
Nominative case ~ subject of the sentence
Directional/locative case ~ object
of the sentence
Genetive cases ~ possessive pronouns;
actor marker in passive sentences
2.b Interrogative pronouns in Cebuano
| 1. What ~ unsa
[+ linker -y ] |
-- unsay imong
ngalan?
-- unsay inyong trabaho? |
(What's
your name?) |
| ~ unsa [+ linker
-ng + noun + definitizer "a"] |
-- unsang orasa;
unsang
adlawa; unsang tuiga |
what time;
what day;
what year |
2. Who ~ kinsa
(+ 0/ -y /-ng + noun
+ def. "a"] ) |
-- kinsa siya;
kinsay maestra;
kinsang bataa |
|
3. Where ~
asa
From where ~ taga-asa |
-- Asa ang
bata?
-- Asa ang akong kape?
--taga-asa ka; taga-asa ang
maestra; taga-asa siya, etc. |
|
| 4. When ~ kanus-a |
-- kanus-a
ang fiesta; kanus-a
ang Pasko (Christmas) |
|
| 5. Why ~ ngano
[+/- "ng"] |
--ngano man;
nganong ikaw
man |
(why you?) |
6. How ~ unsaon
(for contemplative);
~giunsa (for prog. / perfective) |
-- unsaon mo
pagtuon sa
Cebuano; giunsa mo
pagtuon sa Cebuano |
|
2.c Vocabulary/Common expressions
| 1) buntag; hapon; gabii
/noun/ ~ morning; afternoon; evening |
| 2) maayo /adjective/ ~
good [adj + linker + noun] -- maayong gabii (good evening);
~ fine --maayo man (just fine) |
| 3) maayong (buntag, hapon,
gabii) kaninyong tanan ~ good . . . to all of you |
| 4) trabaho /noun/ ~ job,
work --unsay ilang trabaho? |
| 5) kumusta ka/siya, etc.
~ how are you/how is she, etc.; reply: Maayo man. |
| 6) mahimo ba ~ is it possible |
| 7) taga-asa ka/sila/ang
maestra, etc. -- reply: taga-Japan/Canada/China, etc |
2.d.
Using the vocabulary and
the grammar you've learned so far, introduce
yourself in. Cebuano. A four or five
liner will do. Tell me your name, where
you're from, what your job is, etc. |
