ENGLISH LOAN WORDS IN CEBUANO FROM WOLFF (1972)
Compiled by Jessie Grace U. Rubrico
The tendency of Filipino, the lingua franca (or,
the national language in the becoming) of the Philippines nowadays
to borrow heavily from English is not a new phenomenon in Philippine languages.*
Way back in 1972, John Wolff in his
A Dictionary of Cebuano Visayan (1972) treated as main
entries a number of English words which he respelled to conform
with Cebuano ortogoraphy where he adopted a three-vowel system --a.
i, u.**. Below is a listing of some of these words.
Set 1
Ceb Forms |
English |
Ceb Forms |
English |
Ceb Forms |
English |
| abrap |
abrupt |
antirabis |
antirabies |
awtumatik |
automatic |
| absin |
absent |
anunimus |
anonymous |
awtupsi |
autopsy |
| adbans |
advance |
aparisyun |
apparition |
awtor |
author |
| adbaysir |
adviser |
apartmint |
apartment |
awut |
out |
| adik |
addict |
apidabit |
affidavit |
awutsayd |
outside |
| adinuwid |
adenoid |
apindiks |
appendix |
aybru |
eyebrow |
| adlib |
adlib |
apir |
social affair |
aydi |
i.d. |
| admisyun |
admission |
apir baks |
upper box |
ayis |
ice |
| adris |
addresss |
apir kat |
upper cut |
aysyid |
eyeshade |
| adyas |
adjust |
aprintis |
apprentice |
babul gam |
bubble gum |
| adyinda |
agenda |
apustrupi |
apostrophe |
badigard |
body guard |
| akawntant |
accountant |
apuwintmint |
appointment |
badlipanis |
badly punish |
| aksul |
axle |
aritmitik |
arithmetic |
badmintun |
badminton |
| akting |
acting |
armada |
armada |
badyit |
budget |
| aktris |
actress |
armatyur |
armature |
bag |
bag |
| aktur |
actor |
artipisyal |
artificial |
indibag |
in the bag |
| aktuwal |
actual |
asbistus |
asbestos |
bak-ap |
back up |
| akurdiyun |
accordion |
asinsiyun |
ascension |
bakgrawun |
background |
| akwaryum |
aquarium |
asitun |
acetone |
bakir |
backer |
| akwintans |
aquaintance |
astri |
ashtray |
bakpi |
back pay |
| akyut |
acute |
astrunut |
astronaut |
baktirya |
bacteria |
| alawans |
allowance |
asusisyon |
association |
balintayins |
valentines |
| alpabitays |
alphabitize |
asusyit |
associate |
bampir |
bumpir |
| alyas |
alias |
atinsiyun |
attention |
bandyu |
banjo |
| alyin |
alien |
atraksyun |
attraction |
barbityurits |
barbiturates |
| ambisyun |
ambition |
awdisyon |
audition |
bards |
barge |
| amirikanays |
americanize |
awditur |
auditor |
bartindir |
bartender |
| ampayir |
umpire |
awdituryum |
auditorium |
barumitir |
barometer |
| animya |
anemia |
awting |
outing |
baskitbul |
basketball |
| anistisya |
anesthesia |
awtburd |
outboard |
batir |
butter |
| ansir |
answer |
awtlit |
outlet |
batiri |
battery |
| antina |
antenna |
awtugrap |
autograph |
baytamins |
vitamins |
|
|
|
|
|
|
| Set 2 |
|
|
|
|
|
| bayulin |
violin |
brawun |
brown |
diban |
divan |
| bayulit |
violet |
brik |
brick/ break |
dibaydir |
divider |
| bayupsi |
biopsy |
brikdawun |
break down |
dibayid |
divide |
| baywantik-wan |
buy one take one |
bringhawus |
bring house |
dibilup |
develop |
| biding |
bedding/bidding |
bris |
brace |
didak |
deduct |
| bigsyat |
big shot |
brislit |
bracelet |
didaksiyun |
deduction |
| bikingpawder |
baking powder |
|
|
didikisyun |
dedication |
| bikini |
bikini |
|
|
didikit |
dedicate |
| bikiri |
bakery |
brudkas |
broadcast |
didlayin |
dead line |
| bilt-in |
built in |
buki |
bouquet |
diklimair |
declaimer |
| biring |
bearing |
baksing |
boxing |
diklim |
declaim |
| birsiyun |
version |
buldusir |
bulldozer |
dikstrus |
dextrose |
| birtdi |
birthday |
bulibard |
boulevard |
dilibir |
deliver |
| birtibra |
vertebra |
bulpin |
ball pen |
dikurisyon |
decoration |
| birtikal |
vertical |
buluntir |
volunteer |
dilibiri buy |
delivery boy |
| birtkuntrul |
birth control |
bum |
boom |
diligisyun |
delegation |
| bis |
(home) base |
burd |
board (food) |
dilir |
dealer |
| - |
- |
- |
board exam |
- |
- |
| bisbul |
baseball |
|
|
dimirit |
demerit |
| bisi |
busy |
burd pit |
board feet |
dimunstrit |
demonstrate |
| biskwit |
biscuit |
burnir |
burner |
dintist |
dentist |
| bits |
beets |
bus |
boss |
dipisit |
deficit |
| blak-an-wayt |
black and white |
bus |
bus |
dipluy |
deploy |
| blak-awut |
black out |
byu |
view/scenery |
diprisisyun |
depreciation |
| blak-ay |
black eye |
damids |
damage |
dirikturi |
directory |
| blakbins |
black beans |
dastir |
duster |
disil |
diesel |
| blakburd |
black board |
dansir |
dancer |
disimal |
decimal |
| blakbuting |
block voting |
datslan |
dutch lunch |
disisyun |
decision |
| blakdyak |
black jack |
dawuntawun |
downtown |
diskarids |
discourage |
| blaking |
blocking |
dayabitis |
diabetes |
diskwalipayid |
disqualified |
| blakmarkit |
black market |
dayagnus |
diagnose |
dismis |
dismiss |
| blakmil |
black mail |
dayagram |
diagram |
dispatsir |
dispatcher |
| blap |
bluff |
dayal |
dial |
dispinsisiyun |
dispensation |
| blits |
bleach |
dayalog |
dialog |
distsards |
discharge |
| blu |
blue |
dayapir |
diaper |
ditiktib |
detective |
| blu-awut |
blow out |
dayariya |
diarrhea |
dram |
dram, drum |
| blumir |
bloomers |
dayhard |
die hard |
dramatic |
dramatik |
| blusil |
blue seal |
dayib |
dive |
dramir |
drummer |
| bluwir |
blower |
dayik |
dike |
drap awut |
drop out |
| bra |
bra |
dayis |
dice |
drapir |
dropper |
| bradir |
brother (frat) |
dayit |
diet |
drayib |
drive |
| brandi |
brandy |
daynamu |
dynamo |
drayer |
drier |
| bras |
brush |
daysik |
dissect |
dribul |
dribble |
|
|
|
|
|
|
| Set 3 |
|
|
|
|
|
| dril |
drill |
gartir |
garter |
humrum |
home room |
| dripwud |
drift wood |
gaskit |
gasket |
hurspawir |
horse power |
| drisir |
dresser |
gib-an tik |
give and take |
hutil |
hotel |
| drismiking |
dressmaking |
gim |
game |
huspital |
hospital |
| druwing |
drawing |
giprap |
gift wrap |
igbitir |
egg beater |
| druwir |
drawer |
girdul |
girdle |
ignudul |
egg noodle |
| duktur |
doctor |
gitpas |
gate pass |
iksirsayis |
exercise |
| dumistik sayans |
domestic science |
graduwit |
graduate |
iksaminisyun |
examination |
| dunat intir |
do not enter |
granstan |
grandstand |
iksampul |
example |
| duplikit |
duplicate |
grap |
graft/graph |
iksibisyun |
exhibition |
| durbil |
door bell |
grawundid |
grounded |
iksibit |
exhibit |
| duwit |
duet |
grusiri |
grocery |
iksit |
exit |
| dyablis |
jobless |
halublak |
hollow block |
ikskursiyun |
excursion |
| dyads |
judge |
hangir |
hanger |
ikspan |
expand |
| dyag |
jog |
han-grinid |
hand grenade |
iksri |
x-ray |
| dyak |
jack |
hanting nayip |
hunting knife |
ikstinsiyun |
extension |
| dyaging |
jogging |
hapslip |
half slip |
ikstiryur |
exterior |
| dyakpat |
jock pot |
hardwir |
hardware |
ikstra |
extra |
| dyakit |
jacket |
haslir |
hustler |
ilibitur |
elevator |
| dyakstun |
jackstone |
hatdug |
hotdog |
iliksyun |
election |
| dyalusi |
jalousy |
hatkik |
hot cake |
iliktrik |
electric |
| dyam |
jam |
haybald |
high blood |
iliktrisyan |
electrician |
| dyamburi |
jamboree |
haydyamp |
high jump |
ilimintari |
elementary |
| dyampir |
jumper |
hayskul |
high school |
ilitirit |
illiterate |
| dyangk |
junk |
haywi |
highway |
imbuyis |
invoice |
| dyanitur |
janitor |
haywis |
high waist |
imigrant |
immigrant |
| dyili |
jelly |
hibiwit |
heavy weight |
imirdyinsi |
emergency |
| dyim |
gym |
hidban |
head band |
imitisyun |
imitation |
| dyimnastiks |
gymnastics |
hidkwartir |
headquarter |
impurtid |
imported |
| dyimnisiyum |
gymnasium |
hilmit |
helmet |
indak |
induct |
| admisyun |
admission |
hiltsintir |
health center |
indispir |
in despair |
| dyinuwin |
genuine |
hirpin |
hair pin |
indyiksiyun |
injection |
| dyip |
jeep |
hirsayans |
hair science |
inkyubitur |
incubator |
| dyiru |
zero |
hit- an mis |
hit and miss |
inlards |
enlarge |
| dyit plin |
jet plane |
hit-anran |
hit and run |
inpurmir |
informer |
| dyiwil |
jewel |
huld-ap |
hold up |
insayid dyab |
inside job |
| dyukbaks |
jukebox |
huldir |
holder |
insiyur |
insure |
| dyuti |
duty |
istak huldir |
stock holder |
inspiksiyun |
inspection |
| dyuy rayding |
joy riding |
hult |
halt |
inspiktur |
inspector |
| gardin |
garden |
humbis |
home base |
institusyun |
institution |
| garisun |
garrison |
humisayid |
homecide |
instityut |
institute |
|
|
|
|
|
|
| Set 4 |
|
|
|
|
|
| insumniya |
insomnia |
lungslib |
long sleeve |
mutur |
motor |
| intinsiyun |
intention |
lupir |
loafer |
mutursaykul |
motor cycle |
| intirbyu |
interview |
lusyun |
lotion |
nak-awut |
knock out |
| intiryur |
interior |
manwal |
manual |
niktay |
necktie |
| intrabinus |
intravenous |
manyak |
maniac |
nudul sup |
noodle soup |
| iskram |
scram |
maratun |
marathon |
nukliyar |
nuclear |
| isplit |
split |
margarin |
margarine |
nurmal |
normal |
| istritkat |
straight cut |
markir |
marker |
nusul |
nozzle |
| karat |
carat |
marsyal |
marshall |
nutbuk |
notebook |
| krak |
crack |
masinggan |
machine gun |
nutikal |
nautical |
| krismas |
christmas |
masturbisyun |
masturbation |
nyus |
news |
| kumbinsiyun |
convention |
matimatiks |
mathematics |
nyusbuy |
newsboy |
| labil |
label |
matiriyal |
material |
nyutral |
neutral |
| labing |
loving |
matirniti |
maternity |
pablisir |
publisher |
| labsik |
love sick |
matrimunyal |
matrimonial |
pablisiti |
publicity |
| labsit |
love set |
matris |
mattress |
pading |
padding |
| lads |
lodge |
mawutpis |
mouth piece |
pak-ap |
pack up |
| ladyir |
lodger |
midal |
medal |
pakids |
package |
| lak |
lock |
midikal |
medical |
paking |
packing |
| lakir |
laquer |
midtik |
med tech |
pakit |
pocket |
| langrabir |
land grabber |
midtirm |
mid term |
pakshul |
foxhole |
| lanlidi |
land lady |
mid-ab anur |
maid of honor |
paksiyun |
faction |
| last dil |
last deal |
midwayp |
midwife |
pambut |
pump boat |
| lastrip |
last trip |
midyur |
major |
pamilyar |
familiar |
| laybrari |
library |
mikanikal |
mechanical |
pankik |
pan cake |
| layik |
like |
mik-ap |
make up |
panuramik |
panoramic |
| layning |
lining |
mimurays |
memorize |
papkurn |
pop corn |
| laytir |
lighter |
miniral |
mineral |
paralisis |
paralysis |
| liawt |
lay out |
miniskirt |
mini skirt |
parapin |
paraffin |
| libiral |
liberal |
mintul |
menthol |
parapirnalya |
paraphernalia |
| libisrisyun |
liberation |
misyun |
mission |
pardun |
pardon |
| lidir |
leader |
mistik |
mistake |
parking |
parking |
| lidis dringk |
ladies drink |
mistiri tyun |
mystery tune |
parti |
party |
| ligings |
leggings |
misyunibirs |
miss universe |
partayim |
part time |
| liktyur |
lecture |
mukasin |
moccasin |
partikular |
particular |
| linulyum |
linoleum |
mulasis |
molasses |
partisiyun |
partition |
| lip-an rayt |
left and right |
murdir |
murder |
pasitib |
positive |
| lipstik |
lipstick |
musyun |
motion |
payramid |
pyramid |
| lukimya |
leukemia |
mutil |
motel |
pidbak |
feedback |
| lungdistans |
long distance |
nars |
nurse |
pilbaks |
pill box |
| lungnik |
long neck |
nat kawuntid |
not counted |
pinggiring |
fingering |
| lungpli |
long play |
natural |
natural |
pirsunal |
personal |
|
|
|
|
|
|
| Set 5 |
|
|
|
|
|
| pisikal |
physical |
praymari |
primary |
purk an-bins |
pork and beans |
| piskal |
fiscal (DA) |
prilansir |
free lancer |
purk tsap |
pork chop |
| pispan |
fish pond |
priliminari |
preliminary |
purmal |
formal |
| pistayim |
peace time |
primatyur |
premature |
purman |
foreman |
| pistun |
piston |
prinatal |
prenatal |
purmula |
formula |
| pitisyun |
petition |
prinsipal |
principal |
pursip |
forcep |
| pitsir |
pitcher |
prisir |
freezer |
pursir |
purser |
| plag-in |
plug in |
priskrayb |
prescribe |
pusbutun |
push button |
| plagpul |
flag pole |
priskripsiyon |
prescription |
pusibli |
possible |
| plagsirimoni |
flag ceremony |
priwar |
prewar |
pusisyun |
position |
| plas balb |
flush bulb |
prubinsiyal |
provincial |
puspun |
postpone |
| plaslayit |
flashlight |
prudyusir |
producer |
pustmastir |
postmaster |
| plastik |
plastic |
prugram |
program |
putbul |
foot ball |
| plastir |
plaster |
prumusyun |
promotion |
putustat |
photostat |
| platun |
platoon |
prumut |
promote |
pyur |
pure |
| play-awi |
fly away |
prunawuns |
pronounce |
rabit |
rabbit |
| playwit |
fly weight |
prupaganda |
propaganda |
rabis |
rabies |
| playwud |
plywood |
prupisyun |
profession |
radar |
radar |
| plitnamber |
plate number |
prutiksiyun |
protection |
radikal |
radical |
| plurwaks |
floor wax |
prut kik |
fruit cake |
ragid |
rugged |
| praktikal |
practical |
puding |
pudding |
rak-an-rul |
rock and roll |
| praktis |
practice |
pud kuluring |
food coloring |
rambul |
ramble |
| prantsit |
front seat |
puldir |
folder |
rawun |
round |
| praybasi |
privacy |
pulhawus |
full house |
rayit han |
right hand |
| praybit |
private |
punpal |
phone pal |
rayut |
riot |
| prayd tsikin |
fried chicken |
pupular |
popular |
riaksiyun |
reaction |
|
|
|
|
|
|
| Set 6 |
|
|
|
|
|
| ribal |
rival |
risuriksiyun |
resurrection |
sayid bit |
side bet |
| ribarun |
rebound |
ritayir |
retire |
sayid wuk |
sidewalk |
| ribisiyun |
revision |
riting |
rating |
saylinsir |
silencer |
| ribyu |
review |
ritrit |
retreat |
sibil sirbis |
civil service |
| ridi |
ready |
riturnbawut |
return bout |
sibilyan |
civilian |
| rid karpit |
red carpet |
ruling |
ruling |
sikrit |
secret |
| ridyun |
region |
rulir |
ruler |
siksiyun |
section |
| rigular |
regular |
rulkul |
roll call |
siktur |
sector |
| rikrak |
ricrac |
rup gardin |
roof garden |
silupin |
cellophane |
| riktanggul |
rectangle |
rural |
rural |
simbal |
cymbal |
| rilaks |
relax |
rutisiyun |
rotation |
simistir |
semester |
| rindyir |
ranger |
rutunda |
rotonda |
simpul |
simple |
| rim |
ream |
sabdyik |
subject |
singir |
singer |
| ripir |
repair |
sayidlayin |
sideline |
sinsitib |
sensitive |
| ripitisiyun |
repetition |
sakir |
soccer |
sinsur |
censor |
| ripliksiyun |
reflection |
salutaturyan |
salutatorian |
sintimintal |
sentimental |
| ripliktur |
reflector |
samir |
summer |
sipir |
zipper |
| ripridyiritur |
refrigerator |
sampul |
sample |
sipsayid |
ship side |
| riprisment |
refreshment |
sanburn |
sunburn |
siramiks |
ceramics |
| rirayit |
rewrite |
sanglas |
sun glasses |
sirbis |
service |
| risayin |
resign |
sanitari inspiktur |
sanitary inspector |
sirkul |
circle |
| risaytal |
recital |
sanwits |
sandwitch |
sirkular |
circular |
| risipi |
recipe |
sayans |
science |
sirkus |
circus |
| ristawran |
restaurant |
sayantist |
scientist |
sirtipay |
certify |
|
|
|
|
|
|
| Set 7 |
|
|
|
|
|
| sitwasyun |
situation |
syaping |
shopping |
trak |
truck |
| subdibayid |
subdivide |
syapirun |
chaperone |
traktur |
tractor |
| subdibisyun |
subdivision |
syawir |
shower |
transaksiyun |
transaction |
| submit |
submit |
syiring |
shirring |
transistur |
transistor |
| subpina |
subpoena |
syurt kat |
short cut |
transkrip |
transcript |
| sulusiyun |
solution |
tak-in |
tuck in |
transmisyun |
transmission |
| sunata |
sonata |
tambling |
tumbling |
transmit |
transmit |
| supa |
sofa |
tamtaks |
thumb tacks |
transmitir |
transmitter |
| supirbisrur |
supervisor |
tnagkiyu |
thank you |
transpir |
transfer |
| supirmarkit |
supermarket |
tapnatsir |
topnocher |
trapik |
traffic |
| surbi |
survey |
targit |
target |
trayanggul |
triangle |
| surindir |
surrender |
tayimkipir |
time keeper |
tsampiyun |
champion |
| surplas |
surplus |
tayipraytir |
typewriter |
tsans |
chance |
| syurt pants |
short pants |
tayming |
timing |
tsaplin |
chaplain |
| susayid |
suicide |
timsung |
theme song |
tsapstik |
chopstick |
| susyal |
social |
timwurk |
team work |
tsarming |
charming |
| susyalayit |
socialite |
tinis |
tennis |
tsart |
chart |
| swipir |
sweeper |
tirminal |
terminal(us) |
tsik |
check |
| swipstik |
sweepstakes |
tisting |
testing |
tsirman |
chairman |
| switir |
sweater |
tistir |
tester |
tsuwinggam |
chewing gum |
_____________________________________
*Refer to "Metamorphosis of Filipino" under the Fil Ling Button (Philippine
Linguistics) in this same website.
**It must be noted that these words are very much in use nowadays, although
the spelling may be a little different due to the 5-vowel ortography preference of modern day speakers and writers.
<jaguar@languagelinks.org>
|